De hedendaagse gelukszoeker

In de jaren na de Tweede Wereldoorlog hebben duizenden Nederlanders ons land verlaten om elders hun geluk te beproeven. De toekomst hier was voor hen te ongewis en zonder perspectief. Ze emigreerden naar Canada, Zuid – Afrika, Nieuw – Zeeland en Australië en werden daar met open armen ontvangen. Soortgelijke bewegingen waren evenzo en dezelfde kant op vanuit andere Europese landen te zien, ook in de richting van de Verenigde Staten, dat in de twintigste eeuw sowieso een immigratieland was geworden, een toevluchtsoord voor gelukszoekers, een land van de onbegrensde mogelijkheden. En nergens werd er toen een dam opgeworpen tegen de toevloed van al die nieuwkomers noch werden ze in een kwaad daglicht gesteld. Hoe anders vergaat het nu de economische vluchteling en wat is er een verandering opgetreden in de gevoelswaarde van het begrip ‘gelukszoeker’, nu Europa geconfronteerd wordt met een toestroom van wanhopigen met name vanuit Afrika die vanwege het gemis van elk perspectief hun geluk elders gaan beproeven, zoals ieder normaal mens zou doen. Hoor, hoe in het politieke en maatschappelijke debat over ze gesproken wordt.

Alsof ze iets misdoen als ze hun geluk najagen, op zoek ernaar gaan, op een plek waar het eerder geacht wordt aanwezig te zijn dan bij hen in hun miserabele omgeving. Met welvaart en luxe als voor de hand liggende indicatoren van voorspoed die aan die gelukszoekers vooralsnog aan hun neus is voorbij gegaan. Waarin verschillen zij van de naoorlogse emigranten, die precies zo en met dezelfde motieven ook hun geluk op aarde trachtten te verwezenlijken? Vanwaar dat negatieve sentiment? Waarschijnlijk omdat die zoektocht naar geluk zich nu eens niet ver van ons bed afspeelt, maar steeds naderbij komt. Of dat de hoge toon rechtvaardigt die dan nu tegen die economische vluchtelingen wordt aangeslagen, staat te bezien, zoals het evenmin aangaat om al die wanhopigen als lastige vliegen van ons af te slaan. Zelfs rijkelijk overdreven gegeven het feit dat we in Europa met 500 miljoen zijn. Want wat zijn dan die circa twee miljoen die nu nog niet eens de Middellandse Zee zijn overgestoken? Toch niet meer dan 0,4%? Laat mij niet lachen of moeten we ons gewoon niet schamen dat we ons de krampen vechten voor die ene kruimel brood die we anders aan zo’n zogenaamde gelukzoeker moeten afstaan? Of zijn wij Europeanen opeens niet meer van de wereld geworden?

Advertenties
Geplaatst in Samenleving | 12 reacties

Windstilte (haiku)

Als het windstil is,
blijft het stilte voor de storm,
zo lang het stil is.

Geplaatst in Gedichten | Een reactie plaatsen

Zomerse gedachten

Het moet wel raar lopen wil over enkele decennia de zomer van 2018 niet in één adem genoemd worden met die van 1947 en 1976, die fameuze warmte-exemplaren in de meteorologische geschiedschrijving. Waarvan de eerste in mijn herinnering is opgetekend in losse beelden en fragmenten van een vacantie op een idyllische eilandje in de Loosdrechtse plassen. Een Arcadia voor mij als nog geen 4-jarige dat daardoor nadien nauwelijks meer overtroffen is. Ook niet door die van 1976, waarvan de grenzeloze hitte mij stukken minder is bijgebleven dan de aangekondigde komst van mijn dochter Edith en dan alle besognes en nieuwe indrukken die mijn toen nog nieuwe huis met zich meebrachten. Waardoor er van achterover leunen en dolce far niente geen enkele sprake was op dat punt dat de definitieve levensweg door mij werd ingeslagen. Hoe anders verhoud ik mij nu tot de warmte, de zon en de zomer die momenteel maar van geen ophouden weten en die nu dus met graagte kunnen worden ondergaan. Een beetje als de kers op de taart, waarvan het nu dan toch smullen geblazen is. Overigens wel in het volle besef dat alles wel weer compleet anders is dan vroeger, dan in 1947 en 1976. Toen zonnebaden en gebruind zijn bepaald statusverhogend werkten.

Was het al niet om daarmee te bevestigen dat het goede leven meer binnen bereik was gekomen dan het zwoegen in het zweet des aanschijns dan toch zeker om te gelden als geslaagde poging om een gooi te doen naar het schoonheidsideaal van die dagen. Het goede leven dat met name veel tastbaarder was in de landen rond de Middellandse Zee en dichterbij dan in de natte, koude Hollandse delta, waar de zon eerder zeldzaamheid was en meestal ver te zoeken. Logisch dat dat paradijs op aarde zo’n twee, drie weken per jaar opgezocht en ervaren werd, moest worden om de tucht van het kille bestaan gedurende de overige negenenveertig weken te kunnen doorstaan. Maar met de opwarming van de aarde, het veranderend klimaat, waarvan we de voordelen en geneugten ons maar al te graag laten aanleunen, is de noodzaak van de jaarlijkse trek naar de zon, over de Autoroute du Soleil, ook langzamerhand verdwenen, nu de zon en warmte vaste klant in de eigen achtertuin zijn geworden. Vacantie is daarmee meer zoiets als het voorzien in de behoefte aan tapetenwechsel geworden, in dat verlangen naar een ander decor, om de eentonigheid om ons heen de rest van het jaar te kunnen verdragen. Dat is de stand van de 21e eeuw, kunnen we wel zeggen, in de zomer van 2018, die er een is om nooit te vergeten.

Geplaatst in Herinneringen, Persoonlijk | Tags: , , , , | 1 reactie

Tien van Toen – 643 –

Omdat elk WK Voetbal wel zijn eigen ‘dark horse’ heeft, de verrassing van het toernooi om het maar eens zo te zeggen, gaan we terug in de geschiedenis van dit evenement om op het spoor te komen van een van die eerste surprises. En dan komen we terecht bij dat inmiddels bijna vergeten kampioenschap dat in 1962 in Chili werd gehouden en waarin het Tsjechoslowaaks elftal tot ieders verbazing wist door te dringen tot de finale om het daarin af te leggen tegen Brazilië. Naast de keeper Schroiff maakten de volgende tien spelers deel uit van dit team:

Ladislav Novak – Jan Popluhar – Svatopluk Pluskal – Jiri Tichy – Tomas Pospichal – Andrej Kvasnak – Josef Masopust – Josef Jelinek – Adolf Scherer – Josef Kadraba

Wie, o wie, kent ze nog? Dat de ware voetbalkenner of – historicus nu maar eens opstaat.

Geplaatst in Tien van toen | Tags: , , , , | 1 reactie

Tussenbalans van het WK Voetbal

Eigenlijk is het te gek dat er hier nog niets te lezen is geweest over het Wereldkampioenschap Voetbal in Rusland. Bij voorgaande gelegenheden, in 2006, 2010 en 2014, waren er op dit moment van het toernooi, dus aan de vooravond van de kwartfinales, al de nodige noten gekraakt. Wat zou er in mij gevaren zijn dat ik mij daar tot nu toe van heb onthouden, is een logische vraag, waarop ik nadat ik vandaag naar twee wedstrijden heb proberen te kijken, het juiste antwoord heb gekregen. Het niet deelnemen van het Nederlands elftal speelt daarbij geen enkele rol, zoveel is helder geworden door de teleurstelling die het kijken naar enkele wedstrijden uiteindelijk heeft opgeleverd. Waarbij ik een serieus begin met kijken heb gemaakt toen de knockout-fase van het toernooi begon. Nog niet eens alle acht wedstrijden van de achtste finales, maar hoogstens die welke een aantrekkelijk affiche hadden, dus waarin landen tegen elkaar speelden die op het gebied van voetbal een stevige reputatie hebben. Waaronder vandaag dan de ontmoetingen Zweden – Zwitserland en Engeland – Columbia. Hoe een mens zich kan vergissen, heb ik tijdens beide wedstrijden van de eerste minuut tot het eindsignaal ervaren, zo zeer zelfs dat ik op enkele momenten in slaap ben gevallen. Zo stomvervelend en tranentrekkend was het spel dat er werd vertoond, met spanning die heel ver te zoeken was en op de keper beschouwd een overvloed van factoren die wat een mooi kijkspel had kunnen worden, topamusement zelfs, totaal in de weg stonden.

Voortdurende overtredingen, blessures, protesten, opstootjes en scheidsrechters die daardoor alsmaar het spel moesten affluiten, waardoor mooi opgezette aanvallen en de daarmee samenhangende schoonheid die het voetbal in zich kan herbergen, heel ver te zoeken waren. Ik heb het niet gezien en mij daardoor hevig verveeld. Gewoon verloren uren waarin geen sprank van een lekkere wedstrijd te zien was, zo een die voorbij vliegt en die je warme wangen en rode oren bezorgt. Van die wedstrijden die onvergetelijk zijn, legendarisch, waar elk WK Voetbal er altijd wel een paar van kent, van die wedstrijden die in het geheugen gegrift blijven en waarover je niet uitgepraat raakt. Daarvan is nu nog geen sprake geweest. Maar wat niet is, kan altijd nog komen, zal ik maar zeggen om de moed erin te houden. Hoewel ik steeds grotere twijfels koester en langzamerhand al neig naar de conclusie dat dit WK in sportief opzicht mislukt is. Of de legendes moeten de komende twee weken nog gevormd worden. Komt het er daar niet van, dan hebben we altijd nog de Tour de France, hoewel ik wat dat aangaat ook nu al mijn twijfels dreig te krijgen. Maar dat is een geheel ander chapiter, waarover een andere keer.

Geplaatst in Sport | 3 reacties

Perspectief

Een leuk gedicht, ‘Perspectief’, dat geschreven werd door Marjolein Kool en waar verder niets aan toegevoegd hoeft te worden. Omdat er staat wat er staat.

Dat wat aanvankelijk begon
als stipje aan de horizon
bleek eenmaal naderbij gekomen
als mammoettanker op te stomen.

De Bossche bol die voor haar stond
en zij gevaarlijk lekker vond,
weerstond zij op zo’n honderd meter
als muggenpoepje heel wat beter.

De weg waarlangs je iets bekijkt
heeft invloed op hoe groot het lijkt.
Daardoor – dat is het idiote –
bezien we niets op ware grootte.

Geplaatst in Gedichten | Tags: , | Een reactie plaatsen

Een vergezicht……

Ziende blind zijn en luid het geloof in de natiestaat belijden, het lijkt waarachtig wel de nieuwe politieke correctheid te worden nadat maatschappelijk engagement, het ideaal van de Europese eenwording, de Gutmensch dus, als uit de tijd en irrelevant zijn afgeserveerd. Of is dat niet de staat van het heersend sentiment en de hoofdtoon in het debat zoals dat momenteel steeds wereldwijder wordt gevoerd? Zonder ook maar enige zorg over waar het toe leidt, maar uitsluitend gericht en bedoeld lijkt om onvrede en ongenoegen stante pede weg te nemen. Boosheid haast, die gecombineerd met gemakzucht wordt, waardoor de hardst en duidelijkst schreeuwende de kans krijgt om zaakjes op te knappen. Wat dan gebeurt door schijnoplossingen, waarvoor zondebokken bij uitstek geschikt zijn. Langzamerhand zien we dit spel op de wagen komen, met de brute autocraat als leidsman in deze processen. Ze duiken steeds meer op en krijgen hand over hand langs de democratische weg de kansen om hun gevaarlijke spel, waarin het eigen belang bepalend is, te spelen. Het kwaad grijpt met name in Europa meer en meer om zich heen.

Waar het zich ook nog eens gelegitimeerd weet door het grote voorbeeld dat momenteel in toon en taal wordt gegeven door Trump, de president van de Verenigde Staten, welke nota bene zijn oude bondgenoten als een baksteen laat vallen en met Jan en Alleman op de aardbol conflicten, ruzies en handelsoorlogen aangaat. Waarbij het motto “America first” blijft luiden. Hoe dom kunnen Europeanen dan zijn door te denken dat het heilzaam is om in zijn voetsporen te treden of zo’n andere autocraat als Poetin is, omstandig op het schild te hijsen. In plaats van in die heilloze Alleingang mee te gaan en te denken dat het geluk op aarde binnen de grenzen van het eigen land en belang te vinden is, zou het van meer inzicht en wijsheid getuigen om vooral vergaand met elkaar samen te gaan en samen te werken. Want doen we dat in Europa niet, dan zullen we met deze Trump en Poetin, die elkaar best zullen en willen vinden, de poppen binnen ons continent heel snel aan het dansen hebben en nog meer en eerder als ieder zijn verdomde eigen gang gaat. Met een beetje historisch besef en de wetenschap dat de geschiedenis zich maar al te grif herhaalt, is op dit moment geen ander dan dit fatalistisch vergezicht voor ogen te krijgen. Wat we aan onszelf te danken hebben omdat we met onze gemakzucht en ons ongenoegen de kans aan populisten en volksmenners hebben geboden om dit scenario uit te schrijven en werkelijkheid te laten worden.

Geplaatst in De wereld | 8 reacties