‘Tot de laatste man’ (Kershaw)

De Britse historicus Ian Kershaw (1943) heeft vooral naam gemaakt met zijn biografisch tweeluik over Adolf Hitler. ‘Hoogmoed en vergelding’ – want dat was de titel ervan – werd een wereldwijde bestseller en kreeg ook de status van standaardwerk, een reputatie die tot dan toe voorbehouden was aan de vermaarde studie van Allan Bullock. Dus reden genoeg om reikhalzend uit te zien naar een volgend werk van Ian Kershaw, namelijk de beschrijving van het lot van de Duitse burgers aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. In ‘Tot de laatste man’ gaat Kershaw op zoek naar het antwoord op de vraag waarom de Duitsers in 1945 tot het bittere eind, dus tot de zelfvernietiging erbijna op volgde, door bleven vechten. In een meer dan gedegen onderzoek, zoals ook het omvangrijk notenapparaat laat zien, komt hij tot overtuigende conclusies die als het ware logischerwijs voortvloeien uit zijn minutieuze beschrijving van de Werdegang van Nazi – Duitsland. Opnieuw levert Kershaw een standaardwerk af dat alle respect en bewondering verdient, want je als lezer vaker de adem beneemt. Het detail, hoe pijnlijk en gruwelijk soms ook, wordt niet geschuwd, met als resultaat een volledige geschiedschrijving van een stuk recent verleden dat met name in onze Westerse herinnering nauwelijks een plaats heeft gekregen. Dus wat dat aangaat, niets dan lof voor Kershaw zelf.


Blijft over de kritiek die vooral zal moeten uitgaan naar de uitgever zelf (Spectrum), alsook naar de vertalers, die in mijn ogen Kershaw ernstig te kort hebben gedaan. Want het lezen van dit boek is toch een bezwarend avontuur gebleken. Kershaw heeft een nogal flamboyante stijl van schrijven, waarin de bij – en tussenzinnen een royale plaats krijgen. Maar in het Engels is dat verre van ongebruikelijk en draagt dan alleen maar bij aan de verbeelding en verfraaiing van gedachtelijnen. Echter, wanneer een en ander letterlijk in het Nederlands wordt vertaald, met handhaving van dezelfde zinsstructuur, dan kun je hopeloos in de knoop komen te zitten en ontstaat er een onontwarbare brij van woorden. Vaak, veel te vaak ben ik op zo’n zinskluwen gestuit, waardoor herlezing en een volgende herlezing noodzakelijk was. Het gevolg was dat de lezing van het boek in de buurt van een soort van hindernisren kwam. Daarnaast bleek ‘Tot de laatste man’ meer dan slordig bezorgd. Dat viel op te maken uit het feit dat er vaker woorden of letters waren weggevallen of dat er onbegrijpelijke doublures voorkwamen. Kwalijk en zou niet moeten kunnen. Want Kershaw wordt er schromelijk mee te kort gedaan. Zijn gedegenheid had van Nederlandse kant meer respect en een adequater aanpak verdiend.

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Boeken en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s