Nog eens ‘Zomertijd’

Zo nu en dan wil ik nog wel eens een boek herlezen. Daar moeten dan wel de nodige jaren voor verstreken zijn om mij bij de les te houden dan wel nog net zo te boeien. Soms blijkt het in een tegenvaller uit te monden. Maar evenzo kan het bij tweede lezing meer inhoud bevatten dan ik bij een vorige keer aantrof of vermoedde. Dat overkwam mij bij een hernieuwd lezen van ‘Zomertijd’ van John Coetzee (1940), een boek waarmee ik in 2012 in aanraking kwam en dat mij toen tot de volgende ontboezeming bracht, met een oordeel, een waardering waar ik nog steeds achter sta. Zij het dat ik het hier en daar heb geactualiseerd en meer heb aangepast naar mijn bevinden van vandaag aan de dag:

“Er zijn nogal wat vormen te bedenken waarin een autobiografie gegoten kan worden. Maar zo bijzonder als de Zuidafrikaanse winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur John Coetzee dat in zijn ‘Zomertijd’ heeft gedaan, zal niet snel geëvenaard worden. Dit boek gebruikt hij namelijk om de jaren te beschrijven waarin hij zich vormde als schrijver voordat het in 1977 tot zijn grote doorbraak kwam. Het procédé dat hij daarvoor hanteert, kan gerust uitzonderlijk genoemd worden. Want hij laat een fictieve jonge onderzoeker die hem nooit heeft ontmoet, aan de hand van gesprekken met vier vrouwen en een man een beeld scheppen van de Coetzee zoals hij in die jaren was, wat echter nog meer een beeld blijkt zoals de schrijver zichzelf nu zoveel jaren later – in 2008, 2009 – ziet door de ogen van die vijf mensen. En dat dat een openhartig (zelf)portret wordt van een man die geen grip op het leven heeft noch kontakt heeft met mensen om zich heen, is wel het meest verbazingwekkende van dit boek.

Coetzee ontrafelt zichzelf namelijk compleet als mens, laat weinig van zichzelf heel, waarschijnlijk om zo de kunstenaar, de schrijver in zichzelf, die nadien immers zijn doorbraak vond, ruim baan te kunnen geven. Een andere verklaring heb ik niet voor deze zelfkastijding welke ‘Zomertijd’ onomwonden genoemd kan worden en welke tegelijk uniek is als document omdat ik het nog nooit vertoond heb gezien dat een auteur, en nog wel een veel gelauwerde en beroemde auteur, zo schoon schip met zichzelf als mens maakte. Wat het boek op zich al interessant maakt, omdat het dus niet om de eerste de beste gaat die dit met zichzelf aanricht. Want een paar jaar eerder, in 2003, ontving hij de Nobelprijs voor zijn gehele oeuvre. Neem daarbij bovendien mee dat het meer dan toegankelijk geschreven is zonder gebruikmaking van literaire trucs of hoogstandjes en de konklusie is meer dan gerechtvaardigd dat John Coetzee zich met zijn in 2009 verschenen ‘Zomertijd’ opnieuw als een groot en origineel schrijver heeft bewezen, misschien zelfs wel een van de grootste van deze tijd.”

Advertenties

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Boeken en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s