De ziekte van deze tijd

Op Facebook kwam ik een betoog van de Vlaamse psychiater Dirk de Wachter tegen waarin wat mij betreft een aantal spijkers duchtig op de kop werden geslagen. Ik vond het zo de moeite waard dat ik het hier in een wat ingekorte en enigszins bewerkte versie plaats De ziekte van deze tijd oftewel de waarde van tegenslag zou een moiie titel ervoor zijn.

Het is dé ziekte van deze tijd, zegt psychiater Dirk de Wachter. Het idee dat ons leven vooral leuk moet zijn. En dat terwijl juist tegenslag ons zoveel kan brengen.
Het is onvoorstelbaar hoeveel mensen mij komen opzoeken. Wat is er aan de hand in dit leven, dat ogenschijnlijk zo goed is? Waarom wil iedereen naar de psychiater?
We hebben geen grote hongersnood, geen epidemieën waar hele bevolkingsgroepen aan sterven en materieel hebben we het in onze geschiedenis nog nooit zo goed gehad als nu. Waarom zijn we dan zo erg in nood, nemen we zoveel pillen en heeft iedereen een diagnose? We zijn te geobsedeerd met geluk. We willen dat alles leuk, leuk, leuk is. En dat lijkt me een vergissing. Want we moeten in dit aardse leven aanvaarden dat het af en toe een beetje lastig kan zijn.

Maar we hebben het moeilijk met de kleine lastigheden van het gewone leven. We lijken niet te kunnen accepteren dat het dagelijkse leven af en toe een beetje gewoon en een beetje verdrietig is. Voorheen konden we uitkijken naar een hemel na dit leven, waar het leven goed zou zijn. Deze hemel is afgeschaft, dat paste niet meer in de begroting. Nu willen wij de hemel hier. Met onze westerse hoogmoed denken we dat we deze hemel kunnen maken, produceren of zelfs kunnen kopen. Dit streven naar een onmogelijke regen van geluk zorgt voor veel miserie, depressie en vermoeidheid. Want meestal hebben we nog niet voldoende aan het gewone geluk, we willen zonodig fantastisch gelukkig zijn. De meeste mensen willen dat alles ongelofelijk is. Het moet alleen nog maar fantastisch zijn.

Maar we kunnen toch ook gewoon doen? Ik pleit voor gewonigheid en het plezier daarin te vinden. We willen altijd party time, foto’s van verre reizen, en multiple orgasms. Zeer vermoeiend. Hoe kunnen we de lastigheid van het leven een plaats geven? Ik denk dat de lastigheden van het leven aanleiding geven tot de liefde. De liefde verschijnt niet als alles fantastisch is. Niet als iedereen zich geweldig voelt en bonussen binnenharkt. Juist als het leven een beetje moeilijk wordt, heeft het menselijke dier nood aan een ander. Dan hebben we nood aan hechting, streling, de blik van de ander en samenzijn met de ander. Dan overstijgt de ongelukkigheid zich en geeft dat verdriet, dat ongemak, dat we niet willen, juist aanleiding tot liefde en verbondenheid.

En wat is nu het probleem van onze maatschappij? Dat verdriet moet altijd worden weggemoffeld in de duisternis; net zoals onze kwetsbaarheid en ons tekort. We kunnen daarvoor niet terecht bij onze vrienden en onze geliefden, want we willen altijd stoer en leuk en sterk zijn. En dus gaan we ons afsluiten voor de liefdevolheid. Onze maatschappij lijkt door te schieten in ‘ikkigheid’, in een overgewaardeerd denken van autonomie, van ‘ik kan het helemaal alleen’. Het ontstaan van het individu, wat een goede zaak is, is begonnen in de Verlichting. Maar dat is gekanteld naar een teveel aan helemaal alleen alles presteren. Ik pleit ervoor om meer kwetsbaarheid, gevoeligheid en de kleine verdrietigheden met elkaar te delen. Zodat mensen een beetje elkaars psychiater kunnen zijn.

Advertentie

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Samenleving en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op De ziekte van deze tijd

  1. math zegt:

    De ongelijkheid op vele fronten over de klein geworden wereld, de dreigingen die dagelijks de huiskamers binnen komen,de onzekerheden, de angsten. in 1950 had men geen weet van globalisatie, overbevolking, milieuvervuiling, asielzoekers, klimaatverandering. Men geloofde in sinterklaas, accepteerde zwarte piet en bovenal was er de almachtige, alwetende god. Noord Korea lag boven Zuid Korea, meer wist ik niet. De schoolmeester bepaalde de studiekeuze c.q. de beroepskeuze, de pastoor bepaalde wat je geloven moest en hoe te leven. Hoe simpel kon het leven zijn. Nu zijn we geëmancipeerd, zwemmen in het diepe, bieden psychiaters zich aan. Bovendien is de definitie van “geluk” ook geëvolueerd. Velen beseffen ten volle dat geluk afhankelijk is van gezondheid en behoud van de sociale cirkel. Deze twee factoren hebben merendeels met erfelijkheid en toeval te maken, wellicht volledig, maar dat is weer een andere discussie.

  2. Sjoerd zegt:

    We kunnen ook gewoon doen, ik denk dat daar ook de crux zit. we moeten te veel voor onszelf…

  3. Mack zegt:

    Nah, dat heb ik ook wel eens geschreven over die hemel die er niet meer is. Dat maakt kennelijk een groot verschil. Ik hoorde laatst iemand zeggen dat elke dag een feest was en dat je dat feest ook dagelijks behoort te bekronen met een goede maaltijd een een goed glas wijn. Dat zou ik dus niet geschreven kunnen hebben. Het leven overkomt je, en je mag dankbaar zijn voor alles wat meezit. Wie je dankbaar moet zijn, dat laat ik geheel in het midden, maar iets te eisen valt er niet, denk ik. En ik hoor nogal eens eisen stellen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s