Het waarom van het populisme

Met het Brexit – referendum en de verkiezing van Trump tot Amerikaans president heeft het populisme een makkelijker te beschrijven gezicht gekregen. Verklaringen voor de volksbeweging die die naam heeft, dienen zich nadrukkelijker aan. Het gaat niet meer aan om populisme  vanwege haar toon en inhoud maar verder als niet relevant of verwerpelijk weg te zetten. Daarvoor is ze als maatschappelijke factor te groot geworden. Begrip en verklaring van het verschijnsel zijn veel meer aan de orde, wat los staat van het feit of er wel of niet waardering voor opgebracht kan worden. De sfeer en het gedachtengoed eromheen, hoewel per land en soms ook plaats verschillend, zijn over het algemeen te herleiden tot steeds dezelfde bronnen, oorzaken en hebben bijna eenduidige wortels. Met als grootste gemene deler de individuele onvrede over de eigen situatie, die zich bijna logisch verbindt met groeiend wantrouwen ten opzichte van overheden en al die instanties en organisaties die richting en kaders geacht worden te geven aan de samenleving en het bestaan van de leden ervan. Sterker nog. De overheid, met daarbij ook  het parlement en de volksvertegenwoordigers, zijn immers van en voor de burgers. Zo behoort het te werken. Doodgewoon. Maar de praktijk blijkt steeds weerbarstiger te worden. Doordat ze gecompliceerder wordt en dus van de deelnemers daarin een hoge graad van kennis en professionaliteit vraagt. Waarmee al een eerste bron is genoemd voor gevoelens van afstand, vervreemding en wantrouwen in de basis van een samenleving. En dan is er de keuze die met name in de Westerse wereld is gemaakt om de overheid stappen terug te laten maken en veel van haar traditionele diensten te privatiseren.
De beschermende hand van de overheid die vorm kreeg en veiligheid bood in de verzorgingsstaat, werd steeds minder voelbaar. Mensen moesten maar meer voor zichzelf zorgen in een wereld waarin talent, kennis, professionaliteit, ondernemingszin hun kansen dienden te krijgen plus een adequate beloning. Met als gevolg een tweedeling die met name zoveel jaar later, pas echt zichtbaar en voelbaar is. Met rijken die rijker worden en een onderlaag op grote afstand daarvan die alleen maar massiever van omvang aan het worden is en zich door de overheid niet gehoord en aan zijn lot overgelaten voelt. En was het tot voor dertig jaar zo dat zo’n lot maar in eenzaamheid gedragen werd en men er min of meer gegeneerd niet met anderen over sprak, de tijden zijn danig veranderd, met en door de sociale media die als uitlaatklep voor dit soort gevoelens dienen en tegelijk fungeren als ontmoetingspunt, waar rancune al heel snel opgeteld, vergroot en gemobiliseerd blijkt te kunnen worden tot een serieuze maatschappelijke beweging. Waarna de volgende stap ook snel is gezet in de richting van de politiek en de stembus. Zoals de uitkomst van het Brexit – referendum en de verkiezing van Trump tot president hebben laten zien en dus leermomenten moeten hebben opgeleverd voor zoveel politici. Dat valt echt te hopen, al was het om te voorkomen dat minder goedwillenden bij aanstaande verkiezingen met de neerslag van die rancune, die proteststem, aan de haal zullen gaan. Men is in elk geval nu twee keer hartgrondig gewaarschuwd. Zoveel is wel gezegd en staat dan ook hierbij vast.

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in De wereld en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Het waarom van het populisme

  1. Mack zegt:

    Ik ben hoopvol over Lodewijk Asscher. Die reageerde eindelijk eens normaal op iemand die het zat was om steeds als racist bestempeld te worden als hij zei wat hij vond. Asscher zei dat racist een woord is om een discussie te beeindigen maar niet erg eerlijk. En dat hij daar zelf ook eens van beschuldigd werd. Als hij tegen de man was ingegaan en zijn probleem gebagatelliseerd had, had hij hem zo in de armen van de PVV gedreven.

  2. Peter zegt:

    Ik ben erg benieuwd naar de eerste 100 dagen van Trump, en hoe dit aankomt bij de mensen die op hem hebben gestemd. Ik ben ook benieuwd naar de verkiezingscampagne in Nederland en wat daar uit gaat komen. Ik hoop dat ik mij niet teveel laat leiden door emoties of het idee dat ik vat moet kunnen krijgen op alles wat zich aandient en me beroert. Ik denk dat populisme een onderdeel is van iets wat pas op langere termijn goed te verklaren is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s