Migratie en cultuurrelativisme

Bij het eerste deel van de documentairereeks over migratie van NOS – correspondent Bram Vermeulen, die gisterenavond op Nederland 2 was te zien, werd ik meteen goed wakker geschud. En niet eens op de manier die voor de hand ligt en waarschijnlijk ook is beoogd. Dus niet in de zin van ‘tjonge, jonge’ en ‘wat gebeurt daar nou weer in donker Afrika’. Die verwondering kreeg nu eens niet de kans, omdat ze het met het vorderen van de uitzending begon af te leggen tegen een ander gevoel dat mij steeds prominenter begon te bekruipen. Een gevoel van verbazing, dat wel, maar meer om mijzelf en mijn manier van kijken en om wat de beelden werkelijk met mij deden. Want ik betrapte mij erop dat, hoe ik het ook keerde of wendde, ik toch met een vaststaande en zelfs onvermijdelijke vooringenomenheid naar de beelden zat te kijken en op bepaalde momenten ook niet aan een panklaar oordeel wist te ontkomen. Ik leek ook niet anders te kunnen, concludeerde ik achteraf. Omdat het immers onmogelijk was, is, om mij van mijn culturele bagage te ontdoen. En dus mijn Westers getinte gedachten, mijn van jongs af aan meegekregen normen en waarden van goed en kwaad los te laten en volkomen blanco en echt waardenvrij de verfilmde gebeurtenissen rond de mensenstromen in het hart van Afrika te ondergaan.
Om vervolgens tot een waarachtig objectief oordeel daarover te komen. Daar lijkt dus geen denken aan. Dat is je reinste utopie. Waardoor we onze eigen meningen over wat er gaande is in Niger, in Agadez, in de Sahel en de Sahara, waarvan we nauwelijks kennis hebben, laat staan ons kunnen beroemen op enig inzicht erin, maar met de nodige korrels zout moeten nemen, aangezien we toch vooringenomen zijn en gekneed en gevormd naar het Westers mens – en wereldbeeld zoals dat tot uitdrukking komt in de hier geldende waarden en normen. Zoals we eigenlijk op alle fronten voorzichtig moeten zijn met meningen en uitspraken over alles en iedereen die wij niet direkt een naam, plaats en rugnummer kunnen geven. Welk idee bepaald geen cultuurrelativisme is, om dat stempel en modewoord te gebruiken dat zo handig is om de nuancering, de afweging te bestempelen als die even niet goed uitkomt. Noem het maar gewoon beschaving, respect en fatsoen, standaarden die de exclusieve Westerse maat beslist te boven gaan, want universeel van karakter zijn. Die overpeinzing ben ik dus gisterenavond op het spoor gekomen, dankzij ‘Trek’ en Bram Vermeulen.

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Persoonlijk en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Migratie en cultuurrelativisme

  1. Sjoerd van bVision zegt:

    Ik kan er geen oordeel over vellen, ik heb het gewoon niet gezien. Wellicht wel jammer.

  2. Peter zegt:

    Goed dat je er hier nog eens over reflecteert. Ik heb het ook gezien. Ik betwijfel enigzins de term ‘cultuurelativisme’ hoewel ik het wel een term vind die meer en meer gebruikt wordt. Het begrip ‘cultuurrelativisme’ wordt vaak van stal gehaald om ingewikkelde discussies te polariseren en tegenstanders de mond te snoeren, zonder naar de achtergronden en feiten te kijken.
    Het programma stond geprogrammeerd tegenover ‘heel holland bakt’….. Bram Vermeulen deed iets heel eenvoudigs, hij mengde zich tussen de gewone lokale bevolking en verschafte zich toegang tot een kleine elite die zich al decennialang rekent tot een beroepsgroep van woestijn transporteurs of woestijnvaarders. Het begrip mensensmokkel kreeg hierdoor een andere lading, ik herkende mij in deze jonge mensen zonder direct te oordelen in goed of slecht. Ik zag iets terug van de Hollandse” VOC mentaliteit, handel. Of dat met beschaving te maken heeft?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s