‘De drinker’ van Hans Fallada

De weerloosheid van de kleine man, diens onvermogen om de omstandigheden die zich nu eenmaal aan hem voordoen, de baas te worden, is de rode draad in het werk van de opnieuw ontdekte Duitse schrijver Hans Fallada (1893 – 1947). In de meest aandoenlijke vorm kwam dat Leitmotiv tot uiting in het boek waardoor ik kennis maakte met zijn schrijverstalent, ‘Damals bei uns daheim’, dat doordrenkt was van weemoed en verlangen. Wat me destijds nog grotendeels ontging omdat het diende als eerste vingeroefening om de Duitse taal machtig te worden. Op de middelbare school dus. Daarna is Fallada bij mij totaal in de vergetelheid geraakt, om een paar jaar geleden weer in mijn gezichtsveld terug te keren, met twee opnieuw uitgegeven romans van zijn hand, ‘Alleen in Berlijn’ en het roemruchte ‘Wat nu kleine man?’. Daarin beeldt hij de machteloze burger uit in zijn strijd om zijn bestaan en om overeind te blijven, meestal tegen de verdrukking in van zoveel dat zich rondom en buiten hem afspeelt. Lot en onvermogen lijken zijn leven te bepalen, een thema dat nog een veel heftiger en navranter uitwerking krijgt in zijn postuum uitgegeven boek “De drinker“, waarin het talent van Fallada opnieuw volledig tot zijn recht komt als hij je deelachtig maakt aan wat de hoofdpersoon van dit boek overkomt, de ondergang in en door de drank.
Waarmee Fallada, die een notoir alcoholist en morfinist was en daardoor op betrekkelijk jeugdige leeftijd stierf, in feite zijn eigen verhaal heeft geschreven en beschreven. Met als hoofdtoon erin, en dat maakt de hele geschiedenis alleen maar tragischer en treuriger, de voortdurende ontkenning van enige verantwoordelijkheid voor het lot dat de drinker Sommer, oftewel Fallada, onderging. Met aanhoudende excuses en rationalisaties die geprojecteerd werden op een omgeving die zich niet schikte naar de gang, het leven en het lot van die eenling, voor wie niets anders restte dan de fles en de eenzaamheid en ontreddering in een klinische omgeving met lotgenoten waar hij net zo min iets mee had. Zodat de beschreven drinker gedoemd is tot een alleengang die hij juist volhoudt en voortzet, met en door de hoop op ontsnapping uit die zelf geschapen hel, met als licht aan het eind van die immense tunnel de fles, het spirituele vocht dat uiteindelijk de reden van zijn bestaan wordt en het daardoor eigenlijk logischerwijs ook doet eindigen, hoewel het voor die drinker die Sommer is, een bekroning heet. Of laten we het toch maar houden op die Fallada die aldus driehonderd pagina’s extreem fraai over zijn treurig lot met de bijbehorende ondergang spreekt.
Advertenties

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Boeken en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s