De biografie van W.F. Hermans (deel 2)

Het tweede deel van de biografie van de schrijver W.F. Hermans, dat de titel “De zanger van de wrok” kreeg, is met zijn bijna duizend pagina’s zo mogelijk nog onthullender en onthutsender waar het om karakterisering van de hoofdpersoon gaat dan het eerste deel “De mislukkingskunstenaar”. Mijn eerste indruk en tegelijk gevoel na lezing van dit lijvig werk was er een van verwondering en bijna ongeloof dat de biograaf, Willem Otterspeer, zoveel ruimte en medewerking heeft gekregen waardoor dit genadeloze portret van een toch ernstig gemankeerde geest kon ontstaan. Het feit dat zijn weduwe en zijn zoon geen belemmeringen hebben opgeworpen zegt welhaast genoeg en tekent de aard van hun herinnering aan het leven met, maar waarschijnlijk nog meer voor Wim Hermans. Want omdat hij een ongemakkelijk mens was, met een hoge mate van achterdocht en rancune, een ijzeren geheugen en daarmee het onvermogen om te vergeven, moest dat wel tot de mateloze eenzaamheid van de schrijver leiden. En dat werd ook zijn lot in Groningen, in Parijs, in Brussel. Met dus een in de loop der jaren afkalvende vriendenkring, een proces zanger vd wrokwaar hij met zijn onvermogen om water in de wijn te doen, zelf de hand in had. Omdat de waarheid hem zoveel waard was en geen compromis verdroeg, zonder dat hij er overigens in slaagde om haar wel te vinden of vorm te geven.

In die zin mislukte hij dus ook, was hij die mislukkingskunstenaar die hij vanaf zijn geboorte ook gedoemd was te zijn, zoals ieder mens dat in zijn visie in feite was, maar hij nog een graadje erger doordat de hand van zijn dominante vader zijn lot nog eens extra en voor zijn hele leven tekende en bezegelde. Vandaar dat Hermans nooit de angst had om te falen. Hij schoot in zijn eigen beleving permanent en per definitie tekort, met als gevolg alsmaar terugkerende depressies, waarmee hij zijn vrouw en zijn enige zoon danig belastte. Deze karakterisering is de ene rode draad van dit tweede deel van zijn biografie, waar Otterspeer anderzijds praktisch evenveel ruimte gebruikt om het hele oeuvre van Hermans, zoals dat vanaf 1953 verscheen, gedetailleerd te behandelen. Waardoor dat onthullende beeld ontstaat dat de samenhang laat zien tussen de schitterende romans, essays en korte verhalen die hij schreef en de innerlijke strijd die Hermans voortdurend streed en waarvan zijn werk zonder uitzondering de afspiegeling was. Met ongemak en tekort als de hoofdtonen in een geest die daarom wel moest worstelen, maar tegelijk of daardoor het mooiste voortbracht wat Nederland in de twintigste eeuw aan literatuur heeft mogen oogsten.

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Boeken en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s