De democratie volgens Marcuse

Eigenlijk is het de schuld van Herbert Marcuse dat ik mijn heilige geloof in de democratie verloren heb zien gaan. Zelfs het idee dat het de minst slechte staatsvorm is, is aan mij niet meer besteed. Het is allemaal gedoe geworden waar dan de naam democratie of in ons Nederlands geval constitutionele monarchie aan wordt gegeven. Maar wat stelt het per saldo nou helemaal voor, is de voortdurende vraag die bij mij rijst als ik weer eens een in de Grondwet verankerd recht geactiveerd zie worden. En dat komt dus louter en alleen door Marcuse die in de zestiger jaren het begrip repressieve tolerantie introduceerde. Waarmee hij zoveel wilde zeggen dat de machthebbers in de parlementaire stelsels de grondrechten van burgers aanvaarden zolang hun macht daardoor niet op de proef gesteld wordt. Een recht van demonstratie of vergadering of vrijheid van meningsuiting is mooi, moet kunnen, als het maar niet echt zoden aan de dijk zet, dus niet de gevestigde orde daardoor ondermijnt. Rechten louter en alleen als speeltjes, die vrijblijvend van aard moeten zijn en blijven en zeker niet de positie van machthebbers mogen aantasten of zelfs ter discussie stellen. Want dat is de bedoeling niet.

De burger mag spelen met zijn rechten, zijn rol binnen de democratie opeisen, maar meer dan dat ook niet en vooral niet bestaande verhoudingen veranderen. Die randvoorwaarde, dat kader blijft overeind en onbesproken en onaangetast, waar voor de rest een recht van petitie mag worden uitgeoefend of worden gedemonstreerd. Maar louter en alleen om dat recht dus uit te oefenen en verder nergens om. Dat is de harde en cynische praktijk van de democratie en het bijbehorende machtsspel, wat velen in hun naïveteit schijnen te vergeten, moet ik denken als ik het gedemonstreer in Groningen zie of naar een aktie van de vakbond kijk met al die hesjes en petjes of een petitie van het COC meemaak, waaraan het geloof wordt gehecht dat enkele tienduizenden handtekeningen de meningen van de machthebbers zullen veranderen. Nee dus, in de verste verte niet, omdat zij niet van ingenomen standpunt zullen veranderen want zich niet publiekelijk te kijk zetten, aangezien het ook net mensen zijn die gesteld zijn op de macht en alle middelen dus benutten om die vast in handen te houden. Zelfs door mensen hun rechten, hun speeltjes te gunnen op voorwaarde dat ze zich verder wel koest houden. Dat werd en wordt nog altijd bedoeld met repressieve tolerantie, met dank aan Marcuse wiens naam geen vervoeging van Marx is geweest, mocht dat gedacht worden.

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Politiek en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s