Popmuziek, een kunstvorm?

Het is wat met de popmuziek. Een nog geen vijftig jaar oude kunstvorm, als ze al zo genoemd mag worden, maar in ieder geval bijna volwassen dus, die zoveel smaken insluit en tegelijk zoveel meningen oproept. Waardoor de vraagstelling of het wel een kunstvorm is, wel zo gerechtvaardigd is als iedere liefhebber ervan zijn of haar geharnaste gelijk nog altijd te vuur en te zwaard bevecht. Dat enkele feit alleen al duidt er op dat de popmuziek als zodanig nog haar plaats aan het zoeken is in het spectrum van de eigentijdse kunst, nog lang niet onbetwist is en het daardoor lastig is om vast te stellen waar de kunstenaar in de popmuzikant spreekt en wanneer hij louter en alleen bezig is te amuseren dan wel zich er op richt om zich te verzekeren van een goed belegde boterham en met het oog daarop juist de commercie omarmt. Omdat die volgorde en rangschikking lastig vast te stellen is en de grenzen tussen de verschillende orientaties gemakkelijk in elkaar overvloeien als ze al niet worden vervaagd door zoveel verschillen in smaak, blijkt verkettering en de jacht op het eigen gelijk alsook de toediening van een keurmerk aan de eigen smaak inherent aan de stormachtige ontwikkeling die de popmuziek al gedurende vijftig, zestig jaar ondergaat, zonder meer dan een land der blinden te zijn geworden. Ik heb er in elk geval onvoldoende kijk op om op het hele genre een analyse los te laten en alles wat daarin enigszins past, te duiden. Laat staan dat ik het zou wagen.

Daarvoor is teveel daarin gewoon te vluchtig en voorbijgaand van aard, met meestal als de grootste gemene deler de gimmick in geluid die de aandacht vangt en mensen een korte tijd kan bekoren. Zo’n kenmerkend effect lijkt een van de rode draden te zijn in de popmuziek en dan met name in dat deel van het genre waarin commercieel succes wordt beoogd. Waar ik zelf weinig mee heb, hoewel ik het niet categorisch afwijs omdat vaker ook sounds te horen zijn die mijn oren ook willen strelen, maar dus de neiging hebben om ook snel te vervelen. Maar of de popmuziek zich dan moet laten kennen als l’art pour l’art, is uiteraard de vraag. Wat mij betreft niet, zoals ik er ook weinig uitingen van zie. Laat ik er het op houden dat het een serieuze kunstvorm is of wordt doordat het het domein is waar muzikale miniaturen welig kunnen tieren, boodschappen in woord en klank die in een tijdsbestek van drie tot vijf minuten worden gebracht. Waar alle mogelijke vormen en ritmes voor worden gebruikt om vaker te verrassen, te verbazen en te intrigeren, in soms een verpletterende eenvoud. In die zin is de popmuziek een typische uiting van eigentijdse kunst, die logischerwijs in de buurt komt van de popart, de vorm van beeldende kunst met dezelfde beknoptheid en alledaagsheid als rode draad. Dat valt er wat mij betreft over popmuziek te zeggen. Want wat houdt voor de rest wijsheid daarover in? Ik heb hem niet in pacht en ik hoef hem al helemaal niet te hebben.

Advertentie

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Kunst en cultuur en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

13 reacties op Popmuziek, een kunstvorm?

  1. RadaR zegt:

    Je gaat m.i. mee in een door nitwits als dj’s en volgers als van Nieuwkerk e.d er bij ons ingeramde vervlakking. Die heren hebben de in mijn ogen onbeschofte brutaliteit gehad om popmuziek en rockmuziek op een hoop te vegen en dat vervolgens popmuziek te noemen.
    Voor mij bestaan er 3 hoofdstromen in de muziek:
    – blues
    – rock
    – pop
    En elk van die 3 heeft zijn eigen varianten gekregen c.q ontwikkeld.
    Wat mij betreft bestaat de vraag “is popmuziek kunst” totaal niet. Popmuziek [wat mij betreft mag wat er al decades wordt gemaakt gerust “muzak” worden genoemd is vlak, zonder diepte en gemaakt van plastic. 3 parameters, waardoor het in feite onmogelijk wordt om er het stempel [serieuze] kunst op te zetten.
    Muziek kan kunst zijn [zoals jij maar al te goed weet], maar dan moet het wel aan een aantal criteria voldoen
    Blues en rock vind ik ook geen kunst. Met pop zijn zij stromingen in de muziek. M.i. meer niet.
    Ik ben er min of meer van overtuigd, dat het gros van bands en soloartiesten zelf ook niet pretenderen kunst te baren. Dergelijke types kom je juist tegen bij die stroming, die inhoudelijk het minst voorstelt: de popmuziek in de enige echte definitie. De Abba’s van nu, de Lady Marmalade’s van nu, de fake Bowie’s van nu.
    Je zult toch met me eens zijn, dat een van de kenmerken van kunst in zijn ware betekenis is, dat het toevoegende waarde én per definitie levensvatbaarheid in combinatie met duurzaamheid heeft. Dat eerste kan, afhankelijk hoe je daar tegenaan kijkt, voor popmuziek nog wel gelden, maar beide andere eigenschappen zeker niet.

  2. Laurent zegt:

    @Radar: Daarmee bedoel je dan de moderne muziek neem ik aan, en dan nog slechts binnen de westerse wereld, anders zou het wel een erg beperkte opvatting van muziek zijn.Waar valt jazz te plaatsen dan? Is toch echt wel iets anders dan deze drie stijlen.

    • RadaR zegt:

      Ik borduur voort op de stelling “Is POPmuziek kunst?” Laurent. En onder de huidige door genoemde figuren verzonnen noemer van “Popmuziek” reken ik uiteraard niet klassieke muziek en jazz. Dus beperkte opvatting? Ja. Maar met reden.

      • robschimmert zegt:

        Maar ook het onderscheid tussen pop, rock en blues vind ik behoorlijk arbitrair, want nauwelijks te bepalen. Want er zijn, denk ik, meer overlappingen die de grensgebieden alleen maar groter maken, dan dat je nog van echte genres of stromingen kunt spreken. Wat naast alle verschillen van mening erover eens te meer bewijst dat deze muziekvorm (en?) nog altijd hun plek op het culturele spectrum zoeken. Waarbij voor mij vast blijft staan dat er wel degelijk uitingen zijn, ongeacht of het rock, pop of blues is, die wel degelijk een vorm van serieus te nemen kunst genoemd mogen worden, onder andere omdat de commercie daarbij niet bepalend is voor het resultaat.

        • RadaR zegt:

          Je hebt volstrekt gelijk als je wijst op overlappingen, die hun ontstaan voornamelijk te danken hebben aan de behoefte van egotrippende pseudo-kenners om steeds meer verbijsterende namen te geven aan elk bandje of elke artiest, die niet “the straight line” volgen.
          Artiesten en bands doen daar zelf ook maar al te graag aan mee. Gisteren behandelden wij op mijn log de tamelijk onbeduidende leadingman van Muse, die de muziek van zijn band omschreef als ““christian gangsta rap jazz odyssey, with some ambient rebellious dubstep and face-melting metal flamenco cowboy psychedelia”.
          Maak jij er maar eens chocolade van 🙂 In mijn ogen is de man volkomen van het spoor geraakt.
          Maar zoals ik zei, hij staat lang niet alleen in deze idioterie.

          Ondanks al die overlappingen [subgenres en subsubgenres] blijf ik vasthouden aan die 3 hoofdstromingen. Omdat ze voor een beetje muziekkenner [wat ik mezelf in alle bescheidenheid acht] prima herkenbaar zijn. Men mag blues, waar de elektrische gitaar een hoofdrol speelt gerust bluesrock noemen [doe ik ook], maar de roots daarvan liggen bij hoofdstroming blues. Gelijksoortige exercities kun je doen bij al de drab, die radiozenders over ons uitstorten. Uiteindelijk kom je uit bij de conclusie, dat het allemaal popmuziek blijkt te zijn. En dus 90% muzak, wegwerpmuziek.
          Of de maffioso van de radio het nu indiepop, indierock, synthpop, ambient etc. noemen, het is gewoon pop.

          Met het laatste deel van je opmerkingen ben ik het eens. Met de kanttekening, dat als bij alle andere uitingen van “creativiteit” tegenwoordig wel heel snel het label kunst op iets wordt geplakt. Misschien noopt dat wel “old school” mensen om een herdefiniëring van het begrip kunst te overwegen. Met het risico, dat kunst net zo plastic wordt als heel veel al geworden is.

      • Laurent zegt:

        Ja ok, ik had niet begrepen dat je puur die tak bedoelde. ikzelf hou me niet zo bezig met het classificeren vaan muziek, eigenlijk. Ik luister gewoon of ik het wat vind of niet. De belangrijkste reden voor de teloorgang van delen van de popmuziek is het steeds grotere belang dat er aan imago en uiterlijkheden wordt gehecht, maar dat proces is al vanaf het prille begin aanwezig geweest.

        • RadaR zegt:

          Aanwezig toen inderdaad. In extremis nu.

        • Margo zegt:

          Daar ben ik het helemaal mee eens Laurent. Al die ‘kenners’ die hoogdravend over de invloed en het ‘kunstgehalte’ van kunstuitingen als muziek blaten, gaan voorbij aan het feit dat het bij muziek gaat om wat je hoort, wat het met jou persoonlijk doet, op dat moment, en niet hoe het eruit ziet, welke invloed het achteraf bleek te hebben of bij welke ‘stroming’ het hoort. Allemaal onzin. André Hazes wordt nu ineens op een podium geplaatst en tot Kunst verheven terwijl het een gewone volksjongen was die tranentrekkende volksliederen zong. Niks mis mee, maar laten we eens ophouden te bepalen waar iets bij hoort, en daar gewichtig over doen. Ieder muziekje met een ander ritme een ander label geven … Al dat gewauwel over wat kunst is, ook in de muziek, heeft maar een doel: de kenner verheffen tot kenner. Blablabla.

        • RadaR zegt:

          In kern volledig met je eens, Margo. Laat ik me haasten aan te geven, dat waar ik mezelf “muziekkenner” noem dit niet vanuit “kijk mij eens goed zijn” gebeurt. 🙂 Dat “kennerschap” is gewoon het gevolg van een groot aantal jaren muziek luisteren. En beleven op de manier, zoals jij die exact omschrijft.
          Overigens: zoals bij vele dingen is het wel handig als er een soort onderscheid [beperkt] wordt aangehouden. Ik mag toch aannemen, dat jij het ook wel handig vindt te weten of je een truck of personenwagen koopt. 🙂

  3. robschimmert zegt:

    @ Margo:
    Ik mag toch aannemen dat je in de twee weken dat je op Kreta was en je ogen zonder twijfel hebt uitgekeken, dat je ook geweten hebt wat je zag en dat je dat ook in een historisch verband of tegen een bepaalde achtergrond hebt bekeken. Je hebt toch niet alleen naar de plaatjes gekeken als zodanig en zonder kennis vooraf?

    • fairlytrue zegt:

      Zeker! Maar je wil toch niet beweren dat dat qua invloed en belang voor de mensheid te vergelijken is met allerlei strominkjes in de muziek? Dat onderscheid wordt gemaakt puur om zich te onderscheiden, dus op te vallen.

  4. robschimmert zegt:

    Trouwens, Margo, wat is er mis mee om naar Mahler of Tsjaikofsky te luisteren en hun muziek tegelijk in hun tijd te plaatsen, dus verbanden te zien met andere stromingen in de tijd waarin hun composities tot stand zijn gekomen?

    • fairlytrue zegt:

      Dat ben ik trouwens maar dat wist je al. Ik weet ook niet waarom ik de ene keer onder mijn naam reageer en de andere keer … Zeker een andere stroming!
      Eh nee Rob, ik luister ook naar klassieke muziek met hart en ziel en volkomen gedachtenloos. Gelukkig wel! Ik lees wel eens een biografie van een componist maar dat doe ik ook van Einstein. Omdat ik mij afvraag wie de mens achter de muziek is. Ik hou me niet bezig met stromingen, trends, invloeden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s