Bonden en hun bestaansrecht

Sinds ik ben begonnen te werken, ben ik op zoek naar het bestaansrecht van de vakbonden. Hoewel ik die in theorie volmondig erken, is de toetsing ervan aan de praktijk steeds een moeizaam verhaal voor mij gebleven. Die praktijk bleek een stuk weerbarstiger dan reeksen van schriftgeleerden, vanaf Karl Marx, mij hebben doen geloven. Want al hun modellen die gericht waren op de verheffing van de arbeidersklasse met daarin dus voor de vakbonden een grote rol, moesten wel steeds ingevuld worden door mensen met hun beperkingen, heb ik telkens gemerkt als ik daar als belanghebbend individu of als P & O – er mee te maken kreeg. Dat begon al met de snelle konstatering dat je als individuele werknemer niet bij de vakbonden moet zijn als je in je werksituatie in de knel bent gekomen. Want voor individuele belangenbehartiging lenen bonden zich niet en gebeurt dat in een uitzonderlijk geval wel, dan moet er een hoger belang aan de orde zijn waarop jij met je eigen zaak mag meeliften. Maar per definitie sta je als werknemer met je sores in de kou en dien je je eigen steun te organiseren, die dus nooit een vertaling zal zijn van de forse maandelijkse contributie die je wel als vakbondslid hebt te betalen. De daaruit voortvloeiende middelen blijken bestemd voor de stakingskassen en te organiseren akties. Waarmee ik meteen op een tweede punt kom waardoor de geloofwaardigheid van bonden wat mij betreft ook in het geding is gekomen.

Dat zijn dus die akties die steeds meer de schijn van rituelen wekken, met de petjes, de hesjes, de fluitjes en t – shirts die dan telkens als vaste prik tevoorschijn gehaald worden. Met als enige effekt dat het hele vertoon alleen maar lachwekkend wordt, dus nauwelijks verder serieus genomen kan worden. Stelt dit je geloof al danig op de proef, de klap op de vuurpijl was recent de houding van die bondsbestuurder Henk van der Kolk. Die deed bij mij de deur volledig dicht. Want deze man, voorzitter van FNV Bondgenoten, dus niet de eerste de beste als het om collectieve belangenbehartiging gaat, heeft het na het aantreden van het nieuwe kabinet bestaan om een uitnodiging van de nieuwe minister van Sociale Zaken voor overleg over de kabinetsplannen terzijde te leggen omdat het moment hem niet goed uitkwam. Hij had het nog te druk met zijn eigen bond, dus geduld tot het voorjaar om dan met het landsbelang bezig te zijn. Vreemd deze volgorde, maar toch niet onverwacht dat ze uit deze koker kwam waar het hemd altijd nader is dan de rok als de eigen macht daarmee wordt gediend. Met deze van der Kolk als uitgesproken voorbeeld daarvan. Want laat die man niet schuiven, omdat hij dan zijn spelletjes gaat spelen die de ware vakbondsman kenmerkt alsook de sfeer die in en rond een bond schijnt te moeten hangen. Waardoor mijn geloof in het bestaansrecht daarvan teniet is gedaan en tot nul gereduceerd.

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Politiek en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

7 reacties op Bonden en hun bestaansrecht

  1. Na jarenlang ondernemingsraad ben ik toch bang dat ik mezelf ernstig kan vinden in deze column. Blij ben ik er niet om, het was toch een soort van gezamenlijke dam tegen de uitwassingen van het kapitalisme.

    • robschimmert zegt:

      Het lijkt er ook bijna op dat er gedurende de afgelopen twintig jaar een oorzakelijk verband is ontstaan tussen het buiten zijn oevers tredend kapitalisme en de duidelijk afgenomen invloed van de vakbonden, waarbij die vakbonden daar dus naar mijn opvatting voor een deel ook zelf schuld aan zijn.

  2. Laurent zegt:

    Toch is een slechte bond nog altijd beter dan helemaal géén bond. Dan hebben de werkgevers compleet vrij spel.

    • robschimmert zegt:

      Een slechte bond raakt zijn leden kwijt en is dan geen bond meer. En dat zie je op dit moment gebeuren, omdat er naast het laten afweten op het gebied van individuele belangenbehartiging, ook in de collectieve sfeer weinig van de grond komt of verwezenlijkt wordt in CAO’s. En met figuren als die van der Kolk zal het alleen nog maar verder bergafwaarts gaan. Leer mij de bestuurders kennen zoals ze in het veld en bij de bedrijven acteren: handjeklap met besturen en direkties en OR’n voor de voeten lopen of in de wielen rijden. Want het is toch zo lekker om een hele meneer of mevrouw in een bedrijf te zijn zonder er te werken……

  3. Sjoerd zegt:

    Ik ben al jarenlang geen lid meer van een bond, als individu heb je er echt niets aan…

  4. Ximaar zegt:

    Ik ben een aantal jaren voorzitter geweest van een ondernemingsraad. Dat deed ik voor De Unie, die in dat bedrijf (van 100 mensen) een betere vertegenwoordiging (25%) had dan de FNV (5%). Het bedrijf was te klein en te oninteressant voor de FNV. Je had er daar als werknemer echt niets aan.

    Mij viel op dat de WOR (Wet op de OndernemingsRaden) gewoon waardeloos is. Is waarschijnlijk door de KVP (CDA) destijds verwaterd tot een belabberde wet. Het klopt namelijk niet dat vakbondvertegenwoordigers (zoals ik destijds) door de werkgever betaald worden om vervolgens tegen die werkgever moeilijk te doen. Beter zou het zijn als de vakbonden (ook) een OR-lid betalen om de OR-leden onafhankelijk te krijgen binnen het bedrijf. En misschien moet het nog wel anders. Denk bijvoorbeeld aan geen OR maar aan beter functionerende vakbonden.

    Het gevolg is wel dat de OR er voor zorgt dat mensen een vakbond niet zo nodig vinden. Ook gaan er alleen mensen in een OR die uitgerangeerd zijn en toch geen carriere meer kunnen maken binnen het bedrijf. Dwz als je carriere je lief is ga je niet in de OR en is het bij zo’n baas als toen zelfs beter als je ook geen vakbondslid bent. Kortom 2de rangs spul in de OR en daar schiet een onderneming (werkgever en werknemers) ook niets mee op.

    Na 5 jaar ben ik overgestapt naar een groter bedijf die binnen de ‘sociale eenheid’ van Hoogovens viel. Na 5 jaar heb ik mijn lidmaatschap van De Unie beëindigd. Die had niets in te brengen in het FNV-bolwerk dat daar actief was. De FNV wil eigenlijk alleen dit soort grote bedrijven, omdat je die eenvoudig met een grote staking op kosten kunt jagen. Soort chantage om loonsverhogingen af te dwingen. De oplossing van die grote bedrijven is een jaar of 20 eerder in GB bedacht en dus ook bij de Hoogovens en andere grote bedrijven toegepast. Dwz besteedt zoveel mogelijk uit, (verzelfstandiging kantinediensten, verzelfstandiging milieudienst, verszelftandiging bedrijfsartsen en zelfs verzelfstandiging intern transport). Gevolg is veel minder personeel en dus veel minder macht bij vakbonden als de FNV.

    En dan denk ik: ‘Wilde de FNV dat nou echt?’ Beter is het als vakbonden zich meer opwerpen voor individuen en als ze veel constructiever werknemers en werkgevers goed met elkaar laten samenwerken, waardoor bedrijven levensvatbaarder blijven. Het gaat de werknemers niet alleen om het hoogste loon, maar ook om het behoudt van hun baan en plezier in het werk.

  5. pjotr zegt:

    Persoonlijk heb ik een ervaring, die toch anders is. Mijn relatief kleine vakbond heeft mij goed geholpen bij een juridische kwestie, waarbij de (grote) werkgever probeerde van mij en enkele anderen met oneigenlijke argumenten het salaris fors te verlage. De actie bij de rechtbank werd goed ondersteund en was succesvol.
    In zijn algemeenheid heb ik de ervaring (ook OR-lid geweest), dat de macht van de werkgevers ten opzichte van een individuele werknemer erg groot is en alleen door gezamenlijk optreden van een hele groep werknemers kan worden gecorrigeerd. Zowel vakbeweging als ondernemingsraden zijn hierbij echter vrij zwak, mede door wetgeving, die door CDA en VVD vaak is afgezwakt.
    Een versterking van de OR zou kunnen worden gevonden door koppeling van OR-fracties aan politieke partijen, zoals in Oostenrijk. Versterking en vergroting van de vakbeweging zou kunnen worden gerealiseerd door de CAO’s alleen voor vakbondsleden te laten gelden. Je krijgt dan binnen de kortste keren 100% van de werknemers bij een vakbond. Hiertegen zijn ook wel weer bezwaren in te brengen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s