Krassende kraaien

Het ontwikkelt zich meer en meer als de tegenhanger van de zachte g. En daar word ik niet echt blij of enthousiast van. Absoluut niet, omdat het namelijk half en half de functie van een statement begint te krijgen zonder dat mij helder is waarvoor. Wordt die zachte g, waarmee uiteraard de Brabander en Limburger geassocieerd worden en welke klank mij charmant in de oren klinkt, toch min of meer als de uitdrukking, de verklanking van dommigheid en onnozelheid beschouwd, zeker in delen en kringen van de Randstad, dan moet je haast wel gaan denken dat de juist in die omgeving zo hartstochtelijk gebruikte keel – rrr, dat gebrauw met die letter alsof je een kraai hoort krassen, wel geldt als het geluid dat bij zelfvertrouwen hoort, de klank van assertiviteit vertegenwoordigt. Althans dat kan bijna niet anders dan de bedoeling zijn van dit gebruik dat in een paar jaar tijd zo’n hoge vlucht heeft genomen. Zo komt het tenminste wel over. Dat beeld roept dat taalgebruik op, dat voor mij een volslagen onduidelijke herkomst heeft, zoals ik de aanleiding of oorzaak ervan ook niet weet te benoemen.

Opeens was het er en begon het zich als een besmettelijke ziekte te verspreiden. Een epidemie is het geworden, deze acrobatiek met de keel en de tong, waarvan het doel en het nut volkomen onduidelijk is, evenals de gretigheid waarmee dit gebrauw wordt nagebootst en vooral nagevolgd, het meest door jonge vrouwen en meisjes. Wat het hele fenomeen alleen maar raadselachtiger maakt. Een gehoor is het nauwelijks te noemen, dit gekraai en dat rollen met rrr’s. Hoogstens klinkt het ridicuul als daar ook bij in aanmerking genomen wordt dat mensen zich met dit taaltje lijken te willen verheffen tot het niveau van het ABN, zich aldus een allure trachten aan te meten die boven hun eigen werkelijkheid uitstijgt. Wat bijeengenomen jereinste illusie is, sterker nog, zelfs zelfbedrog als je het idee koestert dat dit een voorwaarde is tot respect, status en misschien wel aanzien. Als je dat namelijk gelooft, ben je echt dom, zeker zo dom als iemand die nog altijd gelooft dat een type auto de afspiegeling vormt van een maatschappelijke positie. Waarmee dat gekunsteld gerol met die letter r uiteindelijk slechts een tegengesteld effect heeft. Omdat het gebruik ervan onnatuurlijk klinkt en dus precies andersom werkt dan door al die meelopers zo vurig wordt beoogd als ze zich op die manier zo ongenadig te kijk zetten als dombo’s en krassende kraaien.

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Samenleving en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

14 reacties op Krassende kraaien

  1. Mack zegt:

    De Gooische R is er alleen maar voor mensen die de R niet kunnen uitspreken volgens mij? Vind jij dat trouwens echt met auto’s? Ik ben het wel met je eens maar auto’s zijn volgens mij vandaag de dag nog steeds bij de meeste mensen een middel om status aan te ontlenen? Verklaar mij anders het succes van Audi?

  2. Mack zegt:

    Dat ben ik eens, maar dat was mijn vraag niet. Volgens mij is half Nederland dan nog tragisch. Je zou voor de gein eens moeten kijken op de reacties op autoweek, hoe daar om het hardst geschreeuwd wordt welke auto het beste is afgewerkt! De leaserijder ontleent echt heel veel status aan een auto hoor.

    • robschimmert zegt:

      Vertel mij wat. Ik heb het gezanik van die bevoorrechte kategorie twintig jaar lang als P & O ‘er mogen ‘meemaken’ en dus ook moeten sturen en faciliteren en had daarom het ‘voorrecht’ om te mogen onderhandelen over alle toeters en bellen welke er wel en niet in het totale pakket ondergebracht konden worden. Maar ik heb mij er altijd voor gehoed om daardoor cynisch te worden. Hopenlijk is mij dat toch nog wel gelukt.

      • Mack zegt:

        Nou, ik denk dat je zeker niet cynisch bent. Nee, ik kan je van weinig beschuldigen, maar van cynisme al helemaal niet. Ik heb er nu ook een, een lease-auto. Mensen die er eentje hebben zouden zich eens wat bewuster moeten zijn van het feit dat er geen schroefje aan de auto van hen is, en dat ze er wel heel goedkoop vanaf komen.

  3. Jolie zegt:

    Uh… maar welke R bedoel je nu…? Van mijn moeder moest ik (helaas…..) vroeger Perrrr Seeee een “R” zeggen zoals in Amsterdam, Haarlem, Zeeland en Spanje het meest gebruikt wordt: De Tongpunt-R. Ze was daar bijna tiranniek in. (Laat ‘bijna’ maar weg ;-})

    Dan heb je nog de Hagenese R, die klinkt als een R in Frankrijk: dat is een Keel-/Huig-R, die meer achterin de keel wordt uitgesproken, en klinkt als een G. Veel vriendelijker en sjieker, maar dat mochten mijn zusje en ik dus vroeger niet 😦 (Ook al kon mijn zusje niet anders.)

    De Gooise R bestaat niet. Dat is een fabel. De Echte Erfgooiers (=wonen ook in onze straat) spreken een dialect dat lijkt op Utrechts, ik oefen er elke dag op: “Bôdschaaaapen, Baaaaaaaaakfiets, Plaaaaaenk, en de R is òf Amsterdams, òf Rotterdams òf Hagenees, maar ik zal er ns op letten of er één meederheid in is.

    De “engelse R” — een verzacht uitgesproken tongpunt R — die men vaak “Gooise R” noemt komt eerder uit Rotterdam, (altans, de tweede R in het woord ‘Rotterdam’ zoals ze Rotterdammers dan zelf uitspreken..) dan uit het Gooi, en hoor je in heel Nederland spreken door mensen die van hun Tongpunt R afwillen, omdat die te Amsterdams (en dus te dom en volks) klinkt.

    Wat mijns inziens zwaar in opkomst is, is de Haagse R.
    Kiest men nieuwslezers, reclamelezers, sesamstraatvoorlezers enz enz enz, dan kiest men meestal de Hagenese R. Zo’n hele dikke G, in plaats van een R, van “Hoog Mij eens Fgggans Klinken. Wat ben ik chique.” Sommige mensen maken die G-R zo dik, voor al bij BNR-radio, dat ze ermee klinken al een omhooggevallen makelaar in een te dikke mercedes en een te breed streepjespak.

    Enfin. Maar met welke R hebben jullie nu zulke problemen, Mack en Rob? En mag ik er ook alsjeblieft op wijzen dat er heel weinig aan te veranderen is? De meeste mensen spreken de R van de streek waarin ze geboren zijn, zoals Amsterdammers die met dialect zijn opgevoed, of bijv. mijn overgrootmoeder die nog Zeeuws sprak toen ze daar al 75 jaar op de Veluwe woonde, en kùnnen echt niet anders.

    Ah, er is een wetenschappelijk stukje over:
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Uitspraak_van_de_r_in_het_Nederlands

  4. Mack zegt:

    Ik durf het aan om mede namens Rob te spreken. Het is de R die jij hebt, Jolie, maar dan uitgesproken door provincialen die er ook bij willen horen. 😉

  5. Jolie zegt:

    Eh.. Maar…. mijn r krast niet…… mijn begin-R klinkt “amsterdams” (of noem het zeeuws of spaans… :-)) (Wat is daar mis mee…..? Behalve dat Amsterdams “dom en volks” klinkt volgens velen?) en r aan het eind van een lettergreep slik ik heeeeeeel een beetje in tot een engelse ‘r’ (ook al Mag Dat Niet Van Mijn Moeder, want die wil een harrrrrrde zeeeeeeuwse/spaanse RRRRRR hoooorrrrren.. 😦

    Wat ik vind krassen, zijn die types op de BNR, die zo’n rochel-DIKKE zware HUIG/KEEL-RRRR spreken die klinkt of ze een “aergggggghdappel” in de stGGGGGGGot hebben… _ want dan hooGGGG je eGGGG bij hè, in je dikke meGGGGGcedes en een te bGGGGGGGeed stGGGGGGGeepjespak

    Maargoed, ik zal op de keel/Huig-GGGG gaan oefenen, als ik eGGG dan ook bij maghooGGGGGen ;-(

  6. robschimmert zegt:

    Het type uitspraak van de rrr waar ik het meeste last van heb, omdat het duidelijk aangeleerd is en net zo gekunsteld klinkt als een Limburger die zijn dialect achter zich laat en opeens hoog – Hollands gaat praten, dat is de rrr die klinkt alsof ze in een grindbak geproduceerd wordt, met als voorbeeld nieuwslezeres Sacha de Boer op haar slechtste dagen. Maar zij is nog een milde variant die door veel van haar soortgenoten verre wordt overtroffen.

  7. Sjoerd zegt:

    Mij storen die dingen absoluut niet… het hoort er gewoon bij.

  8. Jolie zegt:

    Ah, gelukkig Sjoerd… 🙂

    Sasha de Boer spreekt een Huig-r, die ze soms aan het eind van een woord net als de engelse ‘r’ nauwelijks uitspreekt. Luister maar… http://www.youtube.com/watch?v=PSZsuR7sURY 🙂 Eerlijk gezegd zou ik liever haar ‘r’ spreken dan mijn “amsterdamse / zeeuwse” 😦

    Wikipedia bevestigt trouwens wat ik ook al beweerde, dat de zogenaamde “gooise R” niet Goois is: “Het betreft hier overigens niet iets dat typisch is voor het Gooise dialect zoals dat oorspronkelijk werd gesproken. (En maak van dat “oorspronkelijk werd” maar “wordt” want ik ken bijna alleen maar Hilversummers die ècht Goois spreken, dat veel lijkt op Vinkeveens en “Utrechs.” Ik woon immers niet in een ‘kakbuurt’ ;-))

    En Limburgs is een PRIMA dialect, ik begrijp niet dat mensen dat proberen af te leren (of het zou om Geert W. moeten gaan ;)), maar een àndere reden kan ik niet bedenken: —anders dan veel andere streektalen associeert niemand het met “boers” of “dom”. Toch?

    • robschimmert zegt:

      Luister dan eens naar Eva Jinek. Dat is werkelijk verschrikkelijk en gemaakt en zo aangeleerd dat je er bijna van over je nek moet gaan. Voor mij hoort dat dus er in de verste verte niet bij.

  9. Nanos zegt:

    Ik vind de zachte g soms knap irritant.
    Eva Jinek heb ik in geen tijden gehoord, haar r kan ik me niet zo snel herinneren. De zg. Gooise r is niet mooi, maar ik ben opgegroeid tussen de gebruikers van de Leidse r en die verdient ook al geen schoonheidsprijs.
    Aan de r in het algemeen erger ik me niet zo, wel aan de lelijke ij die je overal hoort.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s