Het zevende kruis

Het heeft er veel van weg dat de vooroorlogse Duitse literatuur op het ogenblik een wederopstanding beleeft. Nadat Duitsland al heeft afgerekend met de zwartste delen van zijn recente verleden, lijkt het nu op zoek naar de oorzaken van die ontsporing. Hoe kon het allemaal zo ver komen en waarom gebeurde het? Vragen die al een antwoord kregen in de twee vorig jaar opnieuw uitgegeven romans van Hans Fallada, “Alleen in Berlijn” en “Wat nu, kleine man?”, boeken welke op dit weblog eerdeer gesignaleerd en besproken zijn. En diezelfde vragen komen opnieuw aan de orde in het onlangs opnieuw uitgegeven meesterwerk van de schrijfster Anna Seghers (1900 – 1983), “Het zevende kruis“, dat eerder in 1942 verscheen toen het door een Mexicaanse uitgeverij op de markt werd gebracht. Centraal in dit boek staat het verhaal van een ontsnapping van zeven tegenstanders van het naziregime uit een concentratiekamp in de buurt van de stad Mainz, aan de rand van de Taunus. Dat verhaal laat zich als een pageturner lezen zonder dat het het oog onttrekt aan de essentie van de roman, waarin het getal zeven prominent aanwezig is, dus garant staat voor de nodige symboliek.

Maar dat toch terzijde omdat het Anna Seghers’ ware bedoeling is om een indruk te geven van het leven van de doorsneeburger in die nazitijd op een willekeurige plek ergens in Duitsland. Wat zij dan vooral doet aan de hand van reeksen korte vertellingen over ogenschijnlijk kleine gebeurtenissen waar die gewone mensen bij betrokken zijn, maar die op enige wijze toch in verband staan met het centrale thema van die ontsnapping. Met welke vaak kunstige vervlechting zij een indringend beeld schetst van wat de Duitser in die jaren overkwam, terwijl hij er bij stond en er naar keek. Hoewel een pessimistische gedachte of konklusie meer dan gerechtvaardigd zou zijn, toont Anna Seghers in haar boek toch hoop en optimisme als zij op de allereerste plaats niet alleen meelopers, jaknikkers en beulen laat zien, maar evenzo ruimte biedt aan vormen van verzet, uitgesproken dan wel lijdelijk, die er wel degelijk toe doen. Want waar komt anders de hulp voor die vluchteling vandaan die met succes uit de handen van de nazi’s blijft? Als dat geen teken van hoop is dat zij nog eens samenvat in de indrukwekkende slotzin van dit boek, dat daardoor met recht als een literair monument kan worden aangemerkt en in die zin, maar dan ook in die zin alleen, de twee romans van Fallada overtreft.

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Boeken en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s