‘Het nieuwe leven’

Dat de Turkse schrijver en Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk een van mijn favoriete auteurs is, heb ik nooit onder stoelen of banken gestoken. Wat ik tot nu toe aan romans van hem gelezen heb, riep alleen maar enthousiasme bij mij op waardoor bij elk volgend boek van hem mijn verwachtingen hoog gespannen waren. Met als onvermijdelijk gevolg dat ik eens een tegenvaller in handen moest krijgen. Wat mij dan nu ook is gebeurd met “Het nieuwe leven” dat als belangrijkste thema de groei en ontwikkeling van een jonge man heeft en welke zich toespitst op diens zoektocht naar de zin van het leven. En onmiskenbaar laat de meesterhand van Pamuk zich zien als hij opnieuw bewijst dat hij als geen ander schrijven kan. Maar daar begint tegelijk zijn beperking. Want in de beschrijving van de verkenning van zijn grenzen door die student, door die Osman overspeelt Pamuk zijn meesterhand als hij er maar niet genoeg van krijgt om diverse rode draden met elkaar te verknopen om tot een allesomvattend verhaal te komen. Waarin moderniteit en conservatisme, het Oosten en Westen, links en rechts, de inheemse bevolking en Koerden tegenover elkaar gezet en afgetekend worden in het decor van een hedendaags Turkije dat doende is om zijn juiste vorm en richting te vinden.

Wat per slot van rekening te ambitieus en te hoog gegrepen blijkt omdat het resulteert in een roman die nooit zijn rust en balans vindt, maar steeds haar middelpunt en centrale thema verlaat om dan te verzanden in uitweidingen waarvan de relevantie onduidelijk blijft. Zoals ook het royaal gebruik van metaforen bepaald niet bijdraagt tot een beter begrip van de vertelling en de bedoeling van de schrijver. Integendeel, te vaak raak je als lezer het spoor bijster en mis je het perspectief, het richtpunt dat een verhaal uiteindelijk toch moet hebben. Hier word je te zeer aan je lot overgelaten en moet je je weg maar zien te vinden. Die vervolg je weliswaar, deels op goed geluk en ook dankzij het schrijverschap van Orhan Pamuk dat met zijn allure nog het enige licht werpt in de duisternis en de verwarring die door die veelheid van thema’s opgeroepen wordt. Met een oplossing ervan pas op een van laatste pagina’s als de hoofdpersoon na de gewaarwording dat het leven geen of nauwelijks zin heeft, door een ongeval om het leven komt. Wat de metafoor in optima forma is en alles zijn betekenis geeft, waarin dus alles samenkomt, hoewel je daar een boek lang over hebt moeten doen. En dat is voor een auteur van het formaat dat Orhan Pamuk heeft, absoluut teveel van het goede. Dat mag hij zijn lezers niet aandoen. Dat is hij aan zijn stand verplicht.

Over robschimmert

een senior met een brede belangstelling en een sterke maatschappelijke betrokkenheid, die daaraan op schrift en in de vorm van een weblog vooral uitdrukking wil geven.
Dit bericht werd geplaatst in Boeken en getagged met , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s