De cirkel is bijna rond

Het heeft er veel van weg dat de cirkel echt rond begint te raken. Waarmee mijn leven aanving, schijnt het ook te gaan eindigen. In opperste verwondering. Met het grote verschil dat waar het vijftig, zestig jaar geleden gedrenkt was in spanning en nieuwsgierigheid en een niet weten, nu veel eerder ergernis en zorg daarin overheersen. Met onbekendheid als voortdurende component zonder dat daar angst op volgde of nu mee verbonden is. Maar waar ik destijds dat avontuur aan wilde gaan, heb ik nu het gevoel dat het kleed, de omtrek van mijn bestaan, onder mij vandaan getrokken wordt, terwijl ik er in feite nog lang niet op uitgekeken ben, er nog van wil genieten, maar dan wel in de vorm die ik prefereer en waar ik mij jaren lang wel bij hebt gevoeld. En daar begint het steeds meer aan te mankeren, met die verwondering en zorg tot gevolg en daaraanvolgend de vraag of het zo allemaal wel moet en of dat nu echt de bedoeling is. Voorbeelden te over van waar het alsmaar meer begint te wringen met de idealen die ik in mijn jeugd, in de zestiger jaren, had en welke zo lang toch de sleutel voor mij vormden om mijn bestaan naar mijn genoegen in te richten. Waarbij dat zich ook verhield met de wijze waarop de maatschappij om mij heen functioneerde. Zo ongeveer luidde ons idee hoe het leven zou moeten zijn om dan nu te merken dat het allemaal ook anders gaat en dus in zijn tegendeel kan verkeren.

Tot mijn zorg en verwondering dus, met bijvoorbeeld rijken die alsmaar rijker worden en een toenemende armoede. Met een groeiende rol voor geld als de maat van alle dingen, tot aan de ethiek en esthetiek aan toe. En heeft er tot voor kort ooit iemand kunnen geloven dat nationalisme, racisme, discriminatie weer dezelfde pestilenties konden worden die de twee wereldoorlogen in de twintigste eeuw veroorzaakten? Wat heeft het taboe daarop nu meer voorgesteld dan alleen maar de uiting van spijt waarmee een generatie zijn feilbaarheid en zonden dacht te kunnen afkopen? De mens blijft de mens, in al zijn beperkingen en daarom gericht op de eigen overleving voor alles, dus in essentie kopschuw voor alles dat anders dan hijzelf is en dan als een bedreiging wordt ervaren, is de nieuwe werkelijkheid. Waarmee we terug zijn gekomen bij af en moeten konkluderen dat alle ellende van de vorige eeuw tot niets heeft geleid en wij ons nog altijd bevinden op het niveau van de vele eeuwen daarvoor. De beschaving die wij menen te bezitten, is slechts een buitenkant, die nog altijd niets aan ons innerlijk gehalte heeft toegevoegd. Dat is ten naaste bij datgene dat mij dus nu het meest verwondert, maar mij nog meer met zorg vervult. Los van het feit dat ik mij op mijn vierkante meter heus zal blijven amuseren, wetend dat alles toch anders is dan ik ooit eens had gehoopt en gedacht.

Geplaatst in Persoonlijk | Tags: , , , , | 4 reacties

Een zwerm ganzen (haiku)

Ik vond nog ergens een haiku die nog net op deze eenendertigste oktober kan:

Een haast dreigend beeld

dat de nachtschuit aankondigt,

vormt zo’n zwerm ganzen.

Geplaatst in Gedichten | 2 reacties

Rijkdom of armoede?

Dankzij het deze week verschenen rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), dat de veelbetekenende titel ‘Gescheiden werelden’ meekreeg, zit ik weer een beetje op het spoor en kan ik dat weerzinwekkende begrip ‘quality time’ plaatsen. Te pas en te onpas was het de laatste jaren te horen uit de monden van al die drukdoeners en geldverdieners zonder dat ik er de vinger achter kreeg wat het precies betekende. De kreet alleen al riep onaangename associaties bij mij op, onder andere doordat het donkerbruine vermoeden werd gewekt dat het ging om tijd die als het ware ingepland stond in de weekagenda en dat het iets met het bezig zijn met de kinderen te maken had. Maar wat ik mij daar verder bij moest voorstellen, bleef toch in nevelen gehuld. Totdat het SCP enkele dagen terug met haar rapport en daarin vervatte analyses kwam met betrekking tot opvallende maatschappelijke trends. Waaruit op te maken valt dat ook in ons land de rijken alleen maar rijker worden en zich meer en meer in hun eigen wereld en die van gelijkgestemden gaan opsluiten met per saldo hun kinderen als degenen die de emotionele rekening betalen. Want papa en mama hebben het druk met hun netwerken en het beheer en de vermeerdering van hun vermogens.

Wat vrachten aan tijd kost en nog weinig ruimte laat voor aandacht voor hun kinderen, voor de zorg en de opvoeding ervan. Die dan ook logischerwijs wordt uitbesteed aan zo’n buitenlandse nanny en aan de onderwijzers van de privé – school. Piano – en schaakles plus de tennis – en hockeytraining maken dat de kinderen ook welbestede dagen hebben zonder dat die ouders in goede doen zich daar verder het hoofd over hoeven te breken. Alles loopt wat dat aangaat op rolletjes en de enige inspanning die zij zich verder nog moeten getroosten is het inplannen van dat uur dat zij zich met hun kinderen bezighouden en dat dan ook echt leuk en plezierig moet zijn en daarom ‘quality time’ wordt genoemd, want uitstijgt boven het niveau van de dagelijkse sores, dat opvoeden en het hebben van een gezin met zich pleegt mee te brengen. Met als gevolg dat deze ouders zich daardoor met recht rijk mogen noemen omdat zij daarom ook niet lastig worden gevallen door die kinderen die ‘s nachts ziek en misselijk zijn of niet kunnen slapen dan wel nachtmerries hebben gekregen. Of zullen we hun rijkdom dan toch maar armoede noemen, waaraan dan bij gebrek aan beter de naam van ‘quality time’ wordt gegeven?

Geplaatst in Samenleving | Tags: , , , , , , | 4 reacties

Sonnetten van Pessoa (5)

Omdat het ene sonnet van Fernando Pessoa nog fraaier en melancholieker is dan het andere, is het maken van een keuze daaruit een even zwaarmoedig makende bezigheid als de stemming en de sfeer die telkens in die veertien achtereenvolgende regels besloten liggen. Maar uiteindelijk steeds de moeite waard zoals ook dit vijde sonnet van deze grote Portugese dichter laat zien:

Hoe lang is gisteren voorbij! ’t Verleden

pessBlijft op een eindeloze afstand staan.

Vervlogen dingen, lang en kort geleden,

Al even onherstelbaar hier vandaan.

Oneindig ver verwijderd is van hier

Wat eenmaal tot een Heden worden moet,

Zoals de golf aanrolt in de rivier,

Niet ons bereikt, maar opgaat in de vloed.

Want dat is Tijd, die tijdloos door blijft lopen

En eender heerst over elks eigen lot,

Die een gebroken zon niet vrij kan kopen

Noch door een nieuwe datum wordt bedot.

Want dat is Tijd, die ’t hart ten grave leidt

Met enkel dat en angst als zekerheid.

Geplaatst in Gedichten | Een reactie plaatsen

Het Engelse acteren

Een paar dagen geleden heb ik nogal stevig de staf gebroken over de kwaliteit van een Nederlandse dramaserie, welke de titel ‘Bloedverwanten’ droeg. Mijn oordeel was puur en alleen gebaseerd op mijn waarneming van dat moment en had daarbij hoogstens als referentie de herinnering aan toneelstukken en tv-spelen welke ik tien, twintig jaar terug of misschien nog wel langer geleden met de regelmaat van de klok zag. Met mogelijkerwijs daaraan een ontleend verwachtingspatroon dat de toon van mijn recensie bepaalde. Maar nadat ik gisterenavond een aflevering had gezien in de Engelse misdaadreeks “Midsommer murders”, kon ik eigenlijk alleen maar konkluderen dat ik nog tamelijk mild in mijn oordeel was geweest. Want wat er door de Engelse cast aan acteerprestaties werd neergezet, maakte nog alleen maar duidelijker dat hun Nederlandse collega’s eigenlijk eens eerst moeten proberen om het woord toneelspelen te leren spellen en schrijven om vervolgens erover na te denken wat ermee wordt beoogd. Zo dun, zo mager bleek hun spel per saldo te zijn vergeleken met wat er in die Engelse serie werd neergezet. Wat des te schrijnender is, omdat er gevoeglijk vanuit kan worden gegaan dat “Midsommer murders” uiteraard met een goede bezetting is opgenomen.

Maar het zullen heus niet de eersterangs – of topacteurs zijn geweest die zich voor deze rollen in een doorsneeserie beschikbaar hebben gesteld. Komt bovendien bij dat ik na het bedonderde gevoel dat ik aan het kijken naar dat Nederlands drama had overgehouden, extra kritisch naar deze aflevering van die Britse misdaadserie ging zitten kijken, ook om niet in die bekende vaderlandse valkuil te trappen dat alles dat uit Londen en uit de BBC – en ITV – studios komt, op voorhand gezegend en heilig van kwaliteit is. Dat wilde ik mij dus met de beste wil van de wereld niet laten gebeuren. Wat echter per slot van rekening niet verhinderde dat ik anderhalf uur heb zitten genieten van een weliswaar sterk overtrokken verhaal met een ongeloofwaardige plot. Maar dat werd overduidelijk goedgemaakt en zonk in het niet bij de acteerprestaties, bij de geloofwaardigheid van de spelers, die er op die manier een kijkfeest van maakten en hun Nederlandse kollega’s daarmee in een wel heel armetierig zonnetje zetten, dat ik dus nog teveel, zo blijkt achteraf en vergelijkenderwijs, op hen had laten schijnen.

Geplaatst in Media | Tags: , , , , , , , | 6 reacties

Nico Rijnders

Ook de Nederlandse sport kent een aantal tragedies van jonge, rijk getalenteerden, welke op veel te jonge leeftijd stierven. Een bekend voorbeeld van zo’n topsporter die tegen beter weten in en zonder dit tegenover anderen kenbaar te maken, zijn ambities bleef nastreven en dat welhaast heeft gedaan tot de dood er op volgde, is de grote voetballer Nico Rijnders, oud – speler van Go Ahead Eagles, Ajax, Club Brugge en het Nederlands elftal, die op 28 – jarige leeftijd stierf door hartfalen. Zijn dramatisch levensverhaal, want dat is het uiteindelijk tot op de laatse dag toe geworden, werd opgetekend door ‘Andere tijden Sport’ en uitgezonden in 2009 en kan hier nog eens bekeken worden.

http://www.npo.nl/andere-tijden-sport/07-06-2009/NPS_1127942

Geplaatst in Sport | Tags: , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De klokkenmaker van Klimmen

Dit verhaal laat zien dat de loop van de tijd de omtrekken van een vertelling die vaker al vermoed konden worden, soms verheldert, met het toeval als helpende hand daarbij. Want dat is wel de kern die besloten ligt in de geschiedenis van de wonderlijke klokkenmaker uit klok11Klimmen, welke voor mij zo’n ruim twintig jaar geleden bij mijn schoonzuster in Voerendaal begint. Omdat zij haar huishouden in alle facetten runde, had ze voor elk ongemak dat zich in haar huis voordeed, een helpende hand tot haar beschikking. Een fantastische lijst met telefoonnummers was daar de getuigenis van. Daarop figureerde onder andere een man uit Klimmen, die bedreven erin was om alle mogelijke klokken en horloges te repareren. Alles dat tikte in haar huis, vertrouwde ze aan hem toe zodra er een storing of stagnatie in optrad. Verschillende keren repte zij over het gemak van die man die zij onvervangbaar noemde vergeleken met al die speciaalzaken waarvan je maar mocht hopen of je er goed geholpen werd voor meestal grof geld. In tegenstelling tot die man uit Klimmen waar je echt voor een dubbeltje op de eerste rij zat. Ik hoorde het aan zonder er verder aandacht aan te besteden. Waardoor de jaren zich ongemerkt aaneenregen tot het moment – en dat is nu een paar dagen geleden – dat ik een medewerkster van het Streekmuseum “Land van Valkenburg” sprak, die mij over haar ontmoeting met een man uit Schinveld vertelde en waarin deze het had over de meest wonderlijke man die hij ooit had ontmoet.

Een man die uit Klimmen kwam en volledig geobsedeerd was door het begrip tijd in al zijn facetten. Als filosofisch fenomeen, maar evenzeer als de vorm die tijd in concreto kan krijgen, met de klok als de uitgesproken uitdrukking ervan. Jean Wilmar heette hij en had klok1zijn leven gewijd aan het met de hand en met de figuurzaag als enig instrument vervaardigen van 22 totaal van elkaar verschillende klokken. Nadat hij in 1997 geheel vereenzaamd op 78 – jarige leeftijd was overleden na een leven dat in het teken stond van de obsessie met de tijd, met daaruit welhaast logischerwijze voortvloeiende depressies, kwam zijn collectie in het bezit van dat museum ‘Land van Valkenburg’. Wat ook voor de hand lag, omdat Wilmar in die plaats zijn laatste levensjaren had gesleten. Echter, nadat die 22 klokken een reeks van jaren daar onopvallend tentoongesteld waren, kregen ze sinds kort een nieuwe, definitieve bestemming in het Museum “De Locht” in het Noordlimburgse Melderslo, dat voor de ware liefhebbers een must zal zijn. Ook voor die man uit Schinveld die ze nog in Valkenburg hoopte te vinden, maar daar slechts nog de geest van die geniale Jean Wilmar vond, die ambachtsman pur sang die zich staande en in leven hield als de klokkenmaker van Klimmen. In welke hoedanigheid hij velen, waaronder mijn schoonzuster, praktisch hielp zonder dat zij het besef hadden welk uniek fenomeen zij voor zich hadden.

Geplaatst in Mensen | Tags: , , , , , , , , , , | 1 reactie